Πρόσφατα Θέματα
» ΙΔΟΥ γιατί ο Παπανδρέου χρεοκόπησε την Ελλάδα και υποδούλωσε τις επόμενες γενιές
Παρ Νοε 10, 2017 8:33 am από Admin

» Δάνεια ΟΕΚ: Ολόκληρο το σχέδιο της ρύθμισης για 81.715 δανειολήπτες
Σαβ Νοε 04, 2017 1:21 pm από Admin

» Αστυνόμευση και μέτρα καταστολής στη ματαίωση πλειστηριασμών ζητούν οι "θεσμοί"
Σαβ Νοε 04, 2017 1:05 pm από Admin

»  Ο νέος νόμος αυθαιρέτων: Νόμος 4495/2017
Σαβ Νοε 04, 2017 12:21 pm από Admin

» Αποστολές απο Κίνα και τελωνείο. Nέα προβλήματα, νέες λύσεις.
Πεμ Νοε 02, 2017 9:40 am από Admin

» Ποιοι δικαιούνται επιδότηση για ίδρυση τουριστικής επιχείρησης
Τετ Νοε 01, 2017 11:06 pm από Admin

» Οργισμένη επιστολή: Ανακαλέστε διδακτορικό τίτλο του Ρίχτερ
Τρι Οκτ 10, 2017 12:28 pm από Admin

» Ελλάδα, Ιταλία, Κύπρος και Ισραήλ υπογράφουν τον αγωγό EastMed και αλλάζουν τον γεωπολιτικό χάρτη
Τρι Οκτ 10, 2017 9:24 am από Admin

» ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ : ΔΕΙΤΕ ΤΙ ΠΡΟΦΤΑΣΕ ΝΑ ΚΑΝΕΙ
Πεμ Σεπ 28, 2017 10:47 am από Admin

» Μήνυση κατά του δικαστικού επιμελητή Γ. Παναγόπουλου
Πεμ Σεπ 28, 2017 10:41 am από Admin

» Σκουρλέτης: Αυτοί είναι οι τέσσερις άξονες των αλλαγών στον Καλλικράτη
Σαβ Σεπ 09, 2017 11:05 am από Admin

» Τι σχεδιάζει για τα ενετικά μνημεία της Κρήτης ο Δήμαρχος… Βενετίας!
Παρ Σεπ 08, 2017 11:35 pm από Admin

» Στο Ρέθυμνο η Τουριστική Σχολή του Πανεπιστημίου Κρήτης
Πεμ Σεπ 07, 2017 11:27 am από Admin

» Νέο θεσμικό πλαίσιο για την επαναλειτουργία πτωχευμένων επιχειρήσεων
Πεμ Σεπ 07, 2017 9:28 am από Admin

» Στην Κρήτη πρωτοπερπάτησε ο άνθρωπος! Σπουδαία επιστημονική ανακάλυψη:
Παρ Σεπ 01, 2017 10:53 am από Admin

» Για πρώτη φορά αφαιρείται η υπηκοότητα από γενίτσαρους που συνεργάζονται με τους Αλβανούς!
Σαβ Αυγ 12, 2017 12:32 pm από Admin

» Τέλος οι ειδικές άδειες για μικροεργασίες και επισκευές (παραδείγματα)
Τετ Αυγ 09, 2017 1:44 pm από Admin

» Πέντε τρόποι για να προστατευτείτε από τις κατασχέσεις της εφορίας
Τετ Αυγ 09, 2017 10:54 am από Admin

» Επίσημη πρόταση για Σχολή Τουρισμού στο Ρέθυμνο
Τρι Αυγ 08, 2017 10:26 am από Admin

» Μόνο επώνυμο ελαιόλαδο στα τραπέζια των εστιατορίων
Κυρ Αυγ 06, 2017 10:12 pm από Admin

» Αναλυτικός οδηγός: Τι λέει η Ένωση Ελληνικών Τραπεζών για τον εξωδικαστικό μηχανισμό-30 ερωτήσεις και απαντήσεις
Κυρ Αυγ 06, 2017 11:13 am από Admin

» Κρητών Μνήμες: Η «προκυμαία» του Ρεθύμνου μέσα στο χρόνο [φώτο]
Παρ Αυγ 04, 2017 9:37 pm από Admin

» Το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας –με αναφορά στην ΑΟΖ: Καταψήφισαν ΗΠΑ, Τουρκία, Βενεζουέλα και Ισραήλ…
Παρ Αυγ 04, 2017 10:19 am από Admin

» Ιδρύεται Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα – Τι αποφάσισαν για τους υδρογονάνθρακες
Πεμ Αυγ 03, 2017 11:45 am από Admin

» Αναλυτικός οδηγός: Πως θα ρυθμίσετε και θα ξοφλήσετε σε 120 δόσεις μικρά ή μεγάλα χρέη σε τράπεζες, εφορία, ταμεία
Δευ Ιουλ 31, 2017 9:55 pm από Admin

» ΣΑΟΡ Να πάρουν θέση οι θεσμικοι φορείς για τα θύματα της οικονομικής κρίσης
Δευ Ιουλ 31, 2017 10:51 am από Admin

» «ΣΧΕΔΙΟ ΦΑΙΔΩΡΑ» …ΕΧΕΙ ΗΔΗ ΞΕΚΙΝΗΣΕΙ…!
Σαβ Ιουλ 29, 2017 10:24 pm από Admin

» Απετράπη η κατάσχεση σε βάρος επιχειρηματία στην οδό Αρκαδίου – Πολίτες σχημάτισαν κλοιό (BINTEO & ΦΩΤΟΣ)
Παρ Ιουλ 28, 2017 12:12 pm από Admin

» POS …ΤΕΛΟΣ.
Δευ Ιουλ 24, 2017 9:32 pm από Admin

» Η Κίνα θα κατασκευάσει τον υδάτινο δίαυλο Δούναβη-Αξιού-Θεσσαλονίκης: Κοσμογονικές αλλαγές στα Βαλκάνια
Σαβ Ιουλ 22, 2017 11:12 am από Admin

RETHIMNO WEB RADIO TV
ΕΛΛΗΝΑΣ... Ο ΑΕΤΟΣ!

ΡΕΘΥΜΝΟ
Crete-Guns
ΤΑ ΑΠΟΡΡΗΤΑ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ
ΚΑΝΑΒΙΣ
Οι ξενες επεμβασεις στην Ελλαδα 1821-1974

Οι ξενες επεμβασεις στην Ελλαδα 1821-1974

Ο τίτλος μου περιεχόμενα σελίδας
Τροφοδοσία RSS


Yahoo! 
MSN 
AOL 
Netvibes 
Bloglines 



Ποια η σημασία της Κρητικής παραδοσιακής φορεσιάς;

Δημοσίευση νέας Θ.Ενότητας   Απάντηση στη Θ.Ενότητα

Επισκόπηση προηγούμενης Θ.Ενότητας Επισκόπηση επόμενης Θ.Ενότητας Πήγαινε κάτω

default Ποια η σημασία της Κρητικής παραδοσιακής φορεσιάς;

Δημοσίευση από Admin Την / Το Σαβ Ιουν 06, 2015 12:12 pm

06.06.2015



Έχετε αναρωτηθεί ποτέ ποια είναι η σημασία του… σαρικιού, για ποιο λόγο φορούν οι Κρητικοί μαύρο πουκάμισο, τι επιρροές δέχτηκε η παραδοσιακή Κρητική φορεσιά ώσπου να πάρει την μορφή που γνωρίζουμε σήμερα.

Νομοθεσίες ενδυμασίας, επιρροές από τους διάφορους λαούς που κατοίκησαν στην Κρήτη και βεντέτες έδωσαν την τελική πινελιά στο σχέδιο της Κρητικής ενδυμασίας που γνωρίζουμε.

Η εξέλιξη της Κρητικής ενδυμασία στην πάροδο του χρόνου

Οι επιρροές από τη δύση

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην ιστορία και εξέλιξη της κρητικής φορεσιάς παρουσιάζουν οι νομοθεσίες των Ενετών (και των Τούρκων, που θα συναντήσουμε παρακάτω), σύμφωνα με τις οποίες απαγόρευαν στις Κρητικές να φορούν πολυτελείς ενδυμασίες και να στολίζουν τα μαλλιά τους με διάφορους πολύτιμους λίθους.

Από τον στόχαστρο των Ενετών δεν ξέφυγαν ούτε οι άντρες, στους οποίους απαγορεύτηκε να ράβουν βελούδινα ρούχα και η διακόσμηση με χρυσά κεντήματα. Μάλιστα, για να μην αφήσουν περιθώρια ανυπακοής, το 1394 αυξάνουν τους δασμούς των εισαγόμενων υφασμάτων στην Κρήτη.

Μέχρι τότε οι ευκατάστατοι κάτοικοι του νησιού επηρεασμένοι από την βυζαντινή πολυτέλεια είχαν υιοθετήσει ρούχα μεγαλοπρεπέστατα, που όσο περισσότερα στολίδια είχαν σε τόσο μεγαλύτερη κοινωνική τάξη ανήκαν. Η βυζαντινή ενδυμασία φορέθηκε μετά την απελευθέρωση των Κρητών από τους Σαρακηνούς, το 961.

Με την άφιξη των Ενετών και τις απαγορεύσεις τους, η ενδυμασία των Κρητών επηρεάζεται από την δύση. Οι Κρητικές επιλέγουν φορέματα cotehardie, δηλαδή ένα φόρεμα μονοκόμματο, εφαρμοστό στο στήθος και στους γοφούς, για να τονίζει τις θηλυκές καμπύλες, μανίκια μέχρι τον αγκώνα και τετράγωνο άνοιγμα στο λαιμό. Αξιοσημείωτο της ενδυμασίας της εποχής είναι τα ψηλά τσόκαρα που ονομαζότανcalcagnetti και που για να τα περπατήσουν οι κυρίες θα έπρεπε να υποβαστάζονται από δύο υπηρέτριες. Οι άντρες ξεκινούν να φορούν κοντά ρούχα που φτάνουν περίπου μέχρι το γόνατο.

Η προέλευση της βράκας

Πιθανολογείται ότι οι Κρήτες υιοθέτησαν ένα είδος βράκας από τους Αλγερινούς πειρατές. Οι Κρητικοί δούλευαν ως ναυτικοί στα Ενετικά πλοία και για να παραπλανούν τους Αλγερινούς που λίμαζαν ολόκληρη την Μεσόγειο φορούσαν βράκα. Όταν εγκατέλειπαν τα καράβια συνέχιζαν να φορούν αυτήν την ενδυμασία, λόγω της κακής οικονομικής τους κατάστασης.

Οι Οθωμανοί καθορίζουν την παραδοσιακή Κρητική φορεσιά

Οι αλλαγές δεν σταματούν εδώ, καθώς το 1669 η Κρήτη καταλαμβάνεται από την Οθωμανική αυτοκρατορία και γίνεται δέκτης και άλλων νομοθετικών ρυθμίσεων που αφορούν την ενδυμασία των κατοίκων του νησιού. Οι Οθωμανοί επιτρέπουν την εισαγωγή υφασμάτων από τις μουσουλμανικές περιοχές κι έτσι οι Κρητικοί έχουν να επιλέξουν ανάμεσα σε μεταξωτά, ταφτάδες, δέρμα κ.ά.

Η ενδυμασία των Κρητικών αρχίζει πλέον να θυμίζει τις παραδοσιακές φορεσιές που γνωρίζουμε μέχρι σήμερα. Οι γυναίκες φορούν φαρδιές φούστες, φαρδιές ζώνες, μεταξωτό συνήθως πουκάμισο, μαντήλι και ζιπόνι, δηλαδή το χρυσοκέντητο γιλέκο. Από την άλλη οι άνδρες καθιερώνουν την βράκα, το λευκό συνήθως πουκάμισο, τη ζώνη με το μαντήλι, το φέσι που αργότερα έγινε σαρίκι, το γιλέκο, το καπότο (είδος παλτού) και τα στιβάνια.

Γιατί οι Κρητικοί φορούν μαύρα στιβάνια;

Οι νομοθέτες ξανάρχονται να δώσουν εντολές στον Κρητικό λαό, επηρεάζοντας τα χρώματα που επικράτησαν στην Κρητική παραδοσιακή φορεσιά. Ο Κιαμίλ Αχμέτ Πασάς, διοικητής του Χάνδακα, απαγορεύει τα κόκκινα και λευκά σαρίκια, επιβάλει βράκες μπλε ή μαύρου χρώματος και τα κόκκινα παπούτσια. Μέχρι τότε τα στιβάνια των Κρητών ήταν μαύρου, κόκκινου αλλά και άσπρου χρώματος. Άσπρα στιβάνια συνέχισαν να φορούν οι ανυπότακτοι Κρήτες ως ένδειξη αντίστασης.

Μάλιστα, τα άσπρα στιβάνια είχαν περάσει στην συνείδηση του κόσμου ως αντίσταση τόσο που αποτελούσε χαρακτηριστικό των καπετάνιων της εποχής. Μάλιστα, ο Νίκος Καζαντζάκης, στο βιβλίο του «Καπετάν Μιχάλης» γράφει: «ακούγαμε τους γέρους νά μιλούν γιά σφαγές, παλικαριές και πολέμους, γιά λευτεριά κι Έλλάδα, και καμαρώναμε, νά κατεβαίνουν άπό τά βουνά, μέ τις φουφοϋλες βράκες τους, μέ τ” άσπρα στιβάνια τους, μέ το μαυρομάνικο παραχωμένο στη ζώνη, οι γέροι καπεταναίοι, σαν άγαθά θεριά, και νά κυκλοφορούν στα στενά σοκάκια του Μεγάλου Κάστρου», ενώ παρακάτω παρομοιάζει τον θεό με γέρο κρητικό πολεμιστή, που φορά και εκείνος τα ρούχα της εποχής «φορούσε κι αυτός φουφούλα βράκα, κρατούσε κι αυτός μα­χαίρι κι έφερνε γύρα το Κάστρο».

Η σημασία της Κρητικής ενδυμασίας

Το γνωστό πλεκτό κεφαλοκάλυμμα του Κρητικού, το σαρίκι έκανε την εμφάνιση του στο δεύτερο τέταρτο του 20ου αιώνα. Το σαρίκι με τα κρόσια σαν δάκρυα φανέρωνε την θλίψη των Κρητικών για τα πολλά χρόνια της Τουρκοκρατίας, καθώς και για το ολοκαύτωμα της μονής Αρκαδίου.

Αναπόσπαστο κομμάτι της Κρητικής ενδυμασίας ήταν το μαχαίρι. Το μαχαίρι που κοσμούσε την γυναικεία φορεσιά φανέρωνε γυναίκα αρραβωνιασμένη ή παντρεμένη. Το μαχαίρι ήταν δώρο του συζύγου και αποτελούσε μικρογραφία ανδρικού μαχαιριού. Από την άλλη, το μαχαίρι των ανδρών, που βρισκόταν πάντα ζωσμένο στην ζώνη της φορεσιάς τους, φανέρωνε την κοινωνική τους θέση και την οικονομική τους κατάσταση.

Γιατί οι Κρητικοί φορούν μαύρο πουκάμισο;

Όσον αφορά την σταδιακή αντικατάσταση του λευκού πουκαμίσου με μαύρο, η ιστορία ξεκινάει από τα Σφακιά, στα τέλη του 17ου αιώνα, όταν ακόμα οι κατάρα των βεντετών κάλυπτε σαν μαύρο σύννεφο την περιοχή και ολόκληρο το νησί. Μαύρο πουκάμισο φορούσαν οι συγγενείς του νεκρού για να δείξουν την θλίψη τους αλλά ταυτόχρονα, με αυτόν τον τρόπο φανέρωναν την «υπόσχεση» τους για εκδίκηση. Όταν πραγματοποιούσαν την «υποχρέωση» τους τότε έβγαζαν και το μαύρο πουκάμισο. Ωστόσο, το μαύρο πουκάμισο καθιερώθηκε ως καθημερινή ενδυμασία των Κρητών το 1936, όταν πέθανε ο Ελευθέριος Βενιζέλος.

Οι διαφοροποιήσεις…

Σαφέστατα, στην πάροδο όλων αυτών των χρόνων και των ενδυματολογικών αλλαγών, οι φορεσιές των Κρητικών διέφεραν ανάλογα με την τοποθεσία όπου κατοικούσαν και την κοινωνική τους τάξη. Τα ρούχα στην ύπαιθρο ήταν πάντα απλά και φθηνά.
Γιατί οι Κρητικοί φορούν μαύρο πουκάμισο;

Τον διαχωρισμό της ενδυμασίας της γυναίκας της υπαίθρου και της γυναίκας της πόλης περιγράφει εξαιρετικά ο Ιωάννης Κονδυλάκης στο βιβλίο του «Ο Πατούχας». Ο Κονδυλάκης παρουσιάζει με γλαφυρό τρόπο τις αλλαγές μιας κοπέλας που μετοίκησε στην πόλη, καθώς και την εντύπωση που προκάλεσε στους κατοίκους του χωριού της, οι οποίοι με την επιστροφή της στο χωριό φαίνεται να λένε «είντα να λέμε κεμείς πως ζούμε στον κόσμο και κάνομε! Να την ακούσετε να σας εδηγάτε τση χώρας τα καλά και τ” αρχοντιές και να στουπίρη ο νους σας!». Συνεχίζει περιγράφοντας τα ρούχα που φορούσε η κοπέλα, επηρεασμένη από της ενδυματολογικές συνήθειες της πόλης, «αλλ” όσο θαυμάσια δεν διηγείτο η ίδια τα διηγούντο οι στολισμοί, με τους οποίους ήλθε από την πόλιν, η μεταξωτή γάζα η αστροποίκιλτη, που περιέβαλλε την ξανθήν της κόμη, ο χρυσός σταυρός…το χρυσοποίκιλτον κοντόχι ή κοντογούνι, το οποίον, ανοικτόν εκ των έμπροσθεν, άφηνε να μαντεύωνται υπό το αραχνούφαντον προστήθιον με τους φαρμπαλάδες, και αι περικνημίδες και τα υποδήματα με τα υψηλά τακούνια».

Ωστόσο και σύμφωνα με το cretanmagazine.gr, οι παραδοσιακές γυναικείες κρητικές φορεσιές που επικράτησαν αφορούν τα γιορτινά ρούχα και χωρίζονταν σε τρεις βασικούς τύπους, τη φορεσιά με ζιπόνι και φουστάνι, τη Σάρτζα και τη Κούδα, οι οποίες χωρίζονται και πάλι ανάλογα με τον τόπο όπου φοριούνται. Οι πιο διαδεδομένες σήμερα είναι η Σφακιανή και η Ανωγειανή φορεσιά.

Από την άλλη η ανδρική φορεσιά είναι κοινή για όλη την Κρήτη και χωρίζεται και αυτή σε καθημερινή και σχολινή ενδυμασία. Τα ρούχα των ανδρών έραβαν ειδικοί τεχνίτες που ονομάζονταν τερζήδες.

Από τις μακριές φούστες και τις βράκες στα κοντά φορέματα και τα παντελόνια

Οι γυναίκες της Κρήτης συνέχισαν να φορούν τις παραδοσιακές τους φορεσιές ως το 1920 έκτοτε διάφοροι λόγοι συνετέλεσαν στην αλλαγή των ενδυματολογικών συνηθειών τους. Η βιομηχανική επανάσταση και οι μετανάστες που επέστρεφαν στον τόπο καταγωγής του συνετέλεσαν για την ριζική αλλαγή.

Πηγή: aera.gr
avatar
Admin
Admin

Αριθμός μηνυμάτων : 1372
Ημερομηνία εγγραφής : 31/07/2013

Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών http://rethymno.forumgreek.com

Επιστροφή στην κορυφή Πήγαινε κάτω

Επισκόπηση προηγούμενης Θ.Ενότητας Επισκόπηση επόμενης Θ.Ενότητας Επιστροφή στην κορυφή


Δημοσίευση νέας Θ.Ενότητας   Απάντηση στη Θ.Ενότητα
 
Δικαιώματα σας στην κατηγορία αυτή
Μπορείτε να απαντήσετε στα Θέματα αυτής της Δ.Συζήτησης