Γιώργος – Στυλιανός Πρεβελάκης* – Η κρυφή διάσταση του προσφυγικού

Πήγαινε κάτω

default Γιώργος – Στυλιανός Πρεβελάκης* – Η κρυφή διάσταση του προσφυγικού

Δημοσίευση από Admin Την / Το Σαβ Νοε 07, 2015 10:13 am

07.11.2015

Γιώργος – Στυλιανός Πρεβελάκης* – Η κρυφή διάσταση του προσφυγικού  GetF8456ile1-289x264

Το προσφυγικό ζήτημα συγκλονίζει την Ευρώπη· επηρεάζει πολιτικές, θίγει πολιτικούς. Οι κυβερνήσεις αδυνατούν να διαχειριστούν τις αυξανόμενες ροές των προσφύγων· κάποιες καταφεύγουν σε περιορισμό ή και κλείσιμο των συνόρων τους.

Είναι τόσο δυσεπίλυτο το πρόβλημα αυτό ; Ο αριθμός των προσφύγων οι οποίοι στρέφονται στην Ευρώπη των πεντακοσίων εκατομμυρίων κατοίκων, για να διαφύγουν από την ανασφαλή Δυτική Ασία και την Βόρειο Αφρική, εκτιμάται σε ένα με ενάμιση εκατομμύριο. Η Ελλάδα της δεκαετίας 1920, με πληθυσμό μόλις πέντε εκατομμυρίων, δηλαδή εκατό φορές μικρότερο από τον πληθυσμό της σημερινής Ευρώπης, δέχθηκε ενάμιση εκατομμύριο πρόσφυγες. Με το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, πάλι η Ελλάδα, με πληθυσμό δέκα εκατομμυρίων, απορρόφησε ένα εκατομμύριο οικονομικούς μετανάστες, οι περισσότεροι από τους οποίους εξ Αλβανίας. Και στις δύο περιπτώσεις, πρόσφυγες και μετανάστες απορροφήθηκαν χωρίς μείζονες αβαρίες· η ελληνική οικονομία και κοινωνία ανανεώθηκαν και αναζωογονήθηκαν.

Η Δυτική Ευρώπη οφείλει να αναλογιστεί την δική της ιστορική και γεωγραφική εμπειρία, συγκροτημένη από μεταναστευτικές ροές προς και, κυρίως, από το έδαφός της. Δύσκολα εντοπίζεται Ευρωπαίος χωρίς πρόγονο πρόσφυγα ή μετανάστη. Η παγκόσμια κυριαρχία της Ευρώπης κατά τον 19ο αιώνα συγκροτήθηκε χάρη σε μια πραγματική ευρωπαϊκή διασπορά. Καμιά περιοχή του κόσμου δεν διαθέτει τόσο μακρό μεταναστευτικό παρελθόν όσο αυτό το ακρωτήριο της Ασίας, η Ευρώπη. Η Γεωγραφία έχει καθορίσει τον μεταναστευτικό χαρακτήρα της ηπείρου μας. Επομένως, η εξήγηση για τις εκτεταμένες πολιτικές συνέπειες από το τρέχον προσφυγικό πρόβλημα δεν ανάγεται σε ορθολογικούς συλλογισμούς. Έχει σχέση με απειλούμενες πνευματικές ανακατατάξεις.

Από την πρώτη μεταπολεμική δεκαετία οι Ευρωπαίοι, τραυματισμένοι από την Γεωπολιτική, θεώρησαν ότι οι μεγάλες ιστορικές αναταράξεις ανήκαν στο παρελθόν, τουλάχιστον σε ό,τι τους αφορούσε. Φαινόμενο απώθησης μετά τα τραύματα του Πρώτου και του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, η ψευδαίσθηση αυτή θεμελιώθηκε και στην γεωπολιτική σταθερότητα την οποία δημιούργησε το Σιδηρούν Παραπέτασμα και η πυρηνική αποτροπή. Η εκκαθάριση της ευρωπαϊκής αποικιακής κληρονομίας την ενίσχυσε ακόμη περισσότερο.

Στο τέλος του Ψυχρού Πολέμου, η κατάρρευση της Γιουγκοσλαβίας και η συνεπαγόμενη βία κλόνισαν την ευφορία αυτή. Η Ευρώπη τότε κατόρθωσε να απορροφήσει τον κλονισμό με πνευματικές κατασκευές, όπως τα « Δυτικά Βαλκάνια ». Προκειμένου να κρατηθεί ο πόλεμος και η βία εκτός ευρωπαϊκών συνόρων, μετατοπίστηκαν τα σύνορα.

Όμως, το σημερινό προσφυγικό θέμα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί έτσι. Η γεωπολιτική αστάθεια στις ανατολικές και νότιες ευρωπαϊκές περιφέρειες εισδύει στα δυτικά : ολόκληρες οικογένειες, συχνά με υψηλό οικονομικό και πνευματικό επίπεδο, αναζητούν ασφάλεια. Η απωθημένη Γεωπολιτική επανέρχεται στο οπτικό πεδίο της Ευρώπης. Οι Ευρωπαίοι κινδυνεύουν να απωλέσουν την πεποίθηση ότι συνιστούν πάντοτε μιαν όαση ειρήνης στην « υπόλοιπη » Ανθρωπότητα η οποία εξακολουθεί να βιώνει πολέμους. Αντί να επιβεβαιωθεί η προφητεία του Francis Fukuyama για το « Τέλος της Ιστορίας »· αντί, δηλαδή, το ευρωπαϊκό πρότυπο να επεκταθεί σε ολόκληρη την Οικουμένη, κινδυνεύει να αναιρεθεί η ευρωπαϊκή εξαίρεση. Το προσφυγικό πρόβλημα, ανεξαρτήτως του μεγέθους και του βάρους του, εμφανίζεται ως ρωγμή στο προστατευτικό πνευματικό τείχος το οποίο επιτρέπει στην Ευρώπη να αρνείται τις γεωπολιτικές πραγματικότητες.

Όμως τα τείχη, υλικά και πνευματικά, αργά ή γρήγορα καταρρέουν. Οι κοινωνίες οι οποίες αρνούνται να προετοιμαστούν για την πτώση υφίστανται βαρύτατες συνέπειες. Η Ευρώπη διαθέτει το παράδειγμα από την αποσύνθεση της Σοβιετικής Ένωσης- ένα χρήσιμο και κοντινό προηγούμενο για να συνειδητοποιήσει τους κινδύνους. Το προσφυγικό, με την πνευματική του σημασία, μπορεί να λειτουργήσει καταλυτικά για την μετάβαση από τον κυρίαρχο οικονομισμό σε μια περισσότερο ρεαλιστική αντίληψη ως προς την σχέση της Ευρώπης με το ευρύτερο γεωπολιτικό γίγνεσθαι.

Πνευματικά και πολιτικά επώδυνη διεργασία, η απώλεια των ψευδαισθήσεων είναι φυσικό να εγείρει έντονες αντιστάσεις, όπως αυτές τις οποίες προκαλεί το αίτημα να ενσωματωθούν ένα εκατομμύριο πρόσφυγες σε ένα συνολικό πληθυσμό πεντακοσίων και πλέον εκατομμυρίων. Το προσφυγικό θέμα θα καταστεί, ίσως, η αφετηρία στην επιστροφή της Ευρώπης στην Ιστορία.

*Ο Γιώργος – Στυλιανός Πρεβελάκης είναι καθηγητής Γεωπολιτικής στη Σορβόννη

http://www.globalview.gr/
Admin
Admin
Admin

Αριθμός μηνυμάτων : 1411
Ημερομηνία εγγραφής : 31/07/2013

https://rethymno.forumgreek.com

Επιστροφή στην κορυφή Πήγαινε κάτω

Επιστροφή στην κορυφή


 
Δικαιώματα σας στην κατηγορία αυτή
Δεν μπορείτε να απαντήσετε στα Θέματα αυτής της Δ.Συζήτησης