Το Φαράγγι των Μύλων, μια εύκολη διαδρομή για την επόμενη εκδρομή σας!
Κάντε κλίκ στο παρακάτω link

Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? 2018-010

Πρόσφατα Θέματα
» Παράταση πέντε ετών για «ρύθμιση» αυθαιρέτων
Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? I_icon_minitimeΣαβ Νοε 23, 2019 12:53 am από Admin

» GREECE Crete - Myloi (Mili) Мили (Ретимни), the abandoned / lost village
Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? I_icon_minitimeΠεμ Νοε 21, 2019 11:27 am από Admin

» Ακτοπλοικά δρομολόγια για Ρέθυμνο
Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? I_icon_minitimeΣαβ Ιουλ 27, 2019 10:55 am από Admin

» Το Φαράγγι των Μύλων,στο Ρέθυμνο, μια εύκολη διαδρομή για την επόμενη εκδρομή σας!
Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? I_icon_minitimeΠαρ Ιουλ 19, 2019 11:33 pm από Admin

»  Έτοιμη να τινάξει στον αέρα την Ευρωζώνη η Ιταλία
Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? I_icon_minitimeΤρι Ιουν 18, 2019 10:35 am από Admin

» 120 δόσεις: Πώς μπορείτε να ρυθμίσετε τα χρέη σε ταμεία και εφορία
Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? I_icon_minitimeΤετ Μάης 15, 2019 9:53 pm από Admin

» ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ – Πως η Ελλάδα έσωσε το ΔΝΤ από την χρεωκοπία κι η συμμορία των προθύμων
Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? I_icon_minitimeΤρι Απρ 23, 2019 11:37 am από Admin

» Σχέδιο νομιμοποίησης αυθαιρέτων πάνω στη θάλασσα
Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? I_icon_minitimeΣαβ Μαρ 23, 2019 11:47 am από Admin

» Απόγονος του οπλαρχηγού Σταύρου Νιώτη από το Τολό στους Αγίους Δέκα
Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? I_icon_minitimeΤετ Φεβ 13, 2019 11:52 am από Admin

» Σε ρόλο οικοδέσποινας η Μαρία Δαριβιανάκη στο Πνευματικό Κέντρο Αγίων Δέκα
Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? I_icon_minitimeΤετ Φεβ 13, 2019 11:43 am από Admin

» Η Αριστερή Κυβέρνηση (του ΣΥΡΙΖΑ) και γιατί θα έπρεπε να επιλέξει το Δημοψήφισμα στο Σκοπιανό Ζήτημα
Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? I_icon_minitimeΚυρ Ιαν 13, 2019 11:13 am από Admin

» Τα επιχειρηματικά σχήματα στον κλάδο του τουρισμού που επιχορηγούνται από το πρόγραμμα ΕΣΠΑ
Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? I_icon_minitimeΤετ Δεκ 26, 2018 11:02 am από Admin

» Το αίμα της Κρήτης για την ελευθερία- Από την πτώση του Χάνδακα, το 1669, στην Ένωση, την 1η Δεκεμβρίου 1913 (βίντεο)
Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? I_icon_minitimeΚυρ Δεκ 02, 2018 11:14 pm από Admin

» Εσύ πρόδωσες τη Δημοκρατία!
Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? I_icon_minitimeΚυρ Δεκ 02, 2018 10:55 pm από Admin

» «Ο καρκίνος νικιέται και στα επόμενα 10 χρόνια θα είναι ένα χρόνιο νόσημα»
Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? I_icon_minitimeΚυρ Νοε 25, 2018 8:46 am από Admin

»  Διαγραφή τελών κυκλοφορίας παλαιών επιβατικών ΙΧ αυτοκινήτων
Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? I_icon_minitimeΣαβ Οκτ 13, 2018 9:12 am από Admin

» Η ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? I_icon_minitimeΣαβ Οκτ 13, 2018 8:42 am από Admin

» ΗΡΘΕ ΣΥΝΕΡΓΕΙΟ ΝΑ ΣΟΥ ΚΟΨΕΙ ΤΟ ΡΕΥΜΑ; ΖΗΤΗΣΕ ΕΓΓΡΑΦΟ ΔΙΚΑΣΤΙΚΟ ‘ΕΚΤΕΛΕΣΤΟ ΤΙΤΛΟ’
Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? I_icon_minitimeΠεμ Οκτ 11, 2018 9:38 pm από Admin

» Μόνο η ΝΔ καταψήφισε το πόρισμα της Βουλής για τις γερμανικές αποζημιώσεις - Πάνω από 300 δις αξιώνει η Ελλάδα από την Γερμανία
Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? I_icon_minitimeΔευ Οκτ 08, 2018 10:26 pm από Admin

» Σημαντικές ρυθμίσεις για τα δικαιώματα των συνδρομητών σε τηλεφωνία και διαδίκτυο
Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? I_icon_minitimeΤρι Οκτ 02, 2018 1:45 pm από Admin

» ΣΤΟ ΠΑΛΙΟ ΧΩΡΙΟ ΜΥΛΟΙ
Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? I_icon_minitimeΣαβ Σεπ 29, 2018 11:07 pm από Admin

» ΤΙ ΑΛΛΑΞΕ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ Τέλος στα «παζάρια» καταναλωτών - εταιρειών τηλεφωνίας με τις φορητότητες
Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? I_icon_minitimeΚυρ Ιουν 10, 2018 10:37 am από Admin

» Αυξημένη η χρηματοδότηση για την δακοκτονία στην Κρήτη με προοπτική πιλοτικού προγράμματος εφαρμογής νέων τεχνολογιών για την καταπολέμηση του δ
Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? I_icon_minitimeΠαρ Μάης 18, 2018 10:33 pm από Admin

» ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ :Οι τέσσερις συνειδητές αστοχίες της Νέας Δημοκρατίας για την Προκήρυξη 3Κ του ΑΣΕΠ
Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? I_icon_minitimeΤρι Απρ 03, 2018 9:56 am από Admin

» Υπόθεση Ρίχτερ: Η Σύγκλητος αποφάσισε την αφαίρεση του τίτλου
Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? I_icon_minitimeΠαρ Μαρ 30, 2018 10:45 am από Admin

» ΦΑΡΑΓΓΙ ΜΥΛΩΝ ΡΕΘΥΜΝΟ
Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? I_icon_minitimeΤρι Μαρ 13, 2018 12:33 am από Admin

» Ιωάννης Βατάτζης (Αυτοκράτωρ Βυζαντίου 1222 – 1254) τουρκική προφητεία
Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? I_icon_minitimeΔευ Φεβ 26, 2018 3:24 pm από Admin

» Ιδού η πραγματική συμφωνία για τα Ίμια: Δεν μπορεί να επιστρέψει κανείς και τίποτα στο νησί
Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? I_icon_minitimeΔευ Φεβ 26, 2018 12:34 pm από Admin

» Συγκλονιστική δημόσια συγγνώμη Σερβίας στην Ελλάδα για το Σκοπιανό
Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? I_icon_minitimeΤρι Ιαν 23, 2018 9:27 am από Admin

» Τα σύνορα ενός λαού είναι η γλώσσα του, η ιστορία του, ο πολιτισμός και η κουλτούρα του.
Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? I_icon_minitimeΤρι Ιαν 23, 2018 8:51 am από Admin


ΕΛΛΗΝΑΣ... Ο ΑΕΤΟΣ!

ΡΕΘΥΜΝΟ
Crete-Guns
ΤΑ ΑΠΟΡΡΗΤΑ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΑ ΣΧΕΔΙΑ
Οι ξενες επεμβασεις στην Ελλαδα 1821-1974

Οι ξενες επεμβασεις στην Ελλαδα 1821-1974

Ο τίτλος μου περιεχόμενα σελίδας
Τροφοδοσία RSS


Yahoo! 
MSN 
AOL 
Netvibes 
Bloglines 


Mili-Gorge-Tavern

Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση?

Πήγαινε κάτω

default Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση?

Δημοσίευση από Admin Την / Το Σαβ Ιαν 23, 2016 12:26 am

23.01.2016

Η ιστορία της κρητικής διαλέκτου και το λεξιλόγιό της ,κινδυνεύει με εξαφάνιση? Images23

Η κρητική διάλεκτος αποτελεί φυσική εξέλιξη της δωρικής διαλέκτου χωρίς ποτέ να υποστεί κεντρικές παρεμβάσεις, διορθώσεις και καθαρισμούς.

Κατά τον ύστερο μεσαίωνα εξελίχθηκε σε λόγια γλώσσα, και εκφράστηκε μέσα από την ποίηση του Κορνάρου του Χορτάτση και άλλων, μέσα από το κρητικό θέατρο και τα λαϊκά τετράστιχα -μαντινάδες- των οποίων η θεματολογία μπορεί να είναι από σκωπτική έως φιλοσοφική.

Η κρητική διάλεκτος υπήρξε για περισσότερα από 200 χρόνια, από την γλωσσική και θρησκευτική μετάβαση της Κωνσταντινούπολης].το 1453 έως την πτώση του Χάνδακα το 1669, η μοναδική ελληνική διάλεκτος που ομιλούνταν και διδάσκονταν επίσημα. Κατά την διάρκεια του μεσαίωνα, ήταν σε εξέλιξη η διαδικασία επικράτησης της κρητικής διαλέκτου στον ευρύτερο νότο της βαλκανικής χερσονήσου, έναντι των μη ελληνικών διαλέκτων που κυριαρχούσαν.

Η όποια όμως διακόπηκε από την οθωμανική εισβολή του 1669. Θεωρείται ότι αν αυτό δεν είχε συμβεί η σύγχρονη ελληνική δημοτική θα ήταν η φυσική εξέλιξη της κρητικής διαλέκτου.
Σήμερα η κρητική διάλεκτος δεν κινδυνεύει με εξαφάνιση, όπως συχνά συμβαίνει σε μειονοτικές διαλέκτους που δεν διδάσκονται, καθώς κυρίως στο νότο, αποτελεί την μόνη προφορική γλώσσα και συνεχίζει και να εξελίσσεται.

Παρά την έντονη διαφοροποίηση που διαπιστώνεται ανάμεσα στις διαφορετικές περιοχές της Κρήτης, τα κύρια γνωρίσματα της διαλέκτου αυτής είναι τα εξής:

Σύγχρονη κοινωνιογλωσσική κατάσταση

Όπως ισχύει για μεγάλο μέρος των νεοελληνικών διαλέκτων (Τζιτζιλής 2000), οι μελέτες που αφορούν την κρητική διάλεκτο είναι ιστορικού προσανατολισμού και αποτελούν κυρίως συλλογές διαλεκτικού υλικού, με στόχο όχι τη διερεύνηση της σύγχρονης διαλεκτικής χρήσης, αλλά κυρίως τον εντοπισμό των αποκλίσεων (κυρίως σε φωνητικό-φωνολογικό, μορφολογικό και λεξιλογικό επίπεδο) από τη νεοελληνική κοινή, καθώς και τη σύνδεση των διαλέκτων με παλαιότερες φάσεις της ελληνικής (αρχαία, ελληνιστική κοινή, βυζαντινή βλ. σχετικά Χαραλαμπάκης 2001).

Ο Κοντοσόπουλος (1988), έχοντας συλλέξει ένα ιδιαίτερα σημαντικό υλικό, επιχειρεί να χαρτογραφήσει τις επιμέρους διαλεκτικές διαφοροποιήσεις που εντοπίζονται στο νησί.

Και αυτός όμως βασίζει τα συμπεράσματά του σε παλαιότερη μορφή της κρητικής διαλέκτου (όπως την κατέγραψε ο ίδιος από μεγαλύτερους σε ηλικία ομιλητές της που ζούσαν σε «απομονωμένα» χωριά), ενώ ταυτόχρονα αποκλείει από το δείγμα του κατοίκους των μεγάλων πόλεων της Κρήτης, που ενδεχομένως να μην είχαν διατηρήσει τα «ιδιαίτερα» γνωρίσματα που διαφοροποιούν την κρητική από τις υπόλοιπες ελληνικές διαλέκτους και από τη νεοελληνική κοινή (για τα μεθοδολογικά προβλήματα αυτού του διαλεκτικού άτλαντα, βλ. Χαραλαμπάκης 1988-1989).

Είναι, επομένως, αναμφισβήτητη η ανάγκη συλλογής σύγχρονου υλικού για τη μελέτη της διαλέκτου αυτής με βάση τις σύγχρονες μεθοδολογικές προσεγγίσεις της διαλεκτολογίας και της κοινωνιογλωσσολογίας.

Γενικά υποστηρίζεται ότι, όπως και οι υπόλοιπες νεοελληνικές διάλεκτοι και ιδιώματα, έτσι και η κρητική -όπως τουλάχιστον είναι καταγεγραμμένη και γίνεται αντιληπτή από τις σχετικές μελέτες-βρίσκεται σε υποχώρηση λόγω της επικράτησης της κοινής νεοελληνικής. Οι ομιλητές της τη χρησιμοποιούν συνήθως για ανεπίσημη επικοινωνία και η χρήση της περιορίζεται κυρίως στα χωριά.

Αξιοσημείωτη είναι, τέλος, η χρήση της κρητικής διαλέκτου από ελληνόφωνους μουσουλμανικούς πληθυσμούς στις παραλιακές περιοχές της Τρίπολης του βορείου Λιβάνου και στο χωριό Χαμεντίγιε της νότιας Συρίας (Τσοκαλίδου 1999 [σύνδεση με το κείμενο σε αυτήν την ενότητα]).

Πρόκειται για περίπου 7.000 άτομα, μετανάστες τρίτης έως και πέμπτης γενιάς, που χρησιμοποιούν την κρητική κυρίως στον προφορικό τους λόγο. Είναι απόγονοι των μουσουλμάνων της Κρήτης που εγκατέλειψαν το νησί κατά το διάστημα 1866-1897, δηλαδή από το ξέσπασμα της τελευταίας κρητικής επανάστασης κατά της οθωμανικής αυτοκρατορίας μέχρι την έναρξη του ελληνοτουρκικού πολέμου.

Σύμφωνα με την προαναφερθείσα μελέτη, οι πληθυσμοί αυτοί εξακολουθούν να διατηρούν την εθνοτική τους συνείδηση, τα έθιμα και της παραδόσεις της Κρήτης και επιθυμούν σχέσεις τόσο με το νησί όσο και με τη μητροπολιτική Ελλάδα εν γένει.

Επίσης, εκτός ελλαδικού χώρου, η κρητική διάλεκτος μιλιέται από μουσουλμάνους κρητικούς, οι οποίοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το νησί το 1923 με την ανταλλαγή πληθυσμών και εγκαταστάθηκαν σε άλλα μέρη της Μεσογείου, όπως είναι η Σμύρνη, τα Μοσχονήσια, το Αδραμύτι και τα Άδανα της Τουρκίας (Κοντοσόπουλος 2000, 30).

Χαρακτηριστικά σε σχέση με την νέα Ελληνική

• Στην κρητική διαλέκτο οι αδύνατοι τύποι των προσωπικών αντωνυμιών μπορούν να μπαίνουν πριν και μετά το ρήμα σχεδόν σε οποιαδήποτε περίπτωση, σε αντίθεση με την νέα ελληνική και την καθαρεύουσα, παραδείγματα: κατέχω το, ξανοίγω σε, μανίζω ντος, γρικώ ντου, ετα το χτύπα, επαε τα θέσε.
• Ο αόριστος των ρημάτων καταλήγει με τον δωριζμό –ξα αντί του -σα της νέας ελληνικής και της καθαρεύουσας, για παράδειγμα: εζίγωξα, εστέγνωξα, εστέργιωξα.
• H κρητική διάλεκτος όντας φυσικά διαμορφωμένη, δεν επιτρέπει χασμωδίες, για παράδειγμα: τρώγω αντί του τρώω, κλαίγω αντί του κλαίω κτλ.
• Πολλοί τύποι της γενικής πτώσης της δωρικής εγκαταλείφθηκαν στην κρητική διάλεκτο κατά το μεσαίωνα, ενώ άλλοι τύποι της ελληνιστικής περιόδου αναβίωσαν στις μέρες μας μέσα από το ενιαίο εκπαιδευτικό σύστημα στην καθαρεύουσα και στα νέα ελληνικά. Για παράδειγμα στην κρητική διάλεκτο θα λέγαμε περιφραστικά ‘’η γεύση από το αίμα’’ και ποτέ ‘’η γεύση του αίματος’’ Η χρήση τέτοιων τύπων που έχουν αναβιώσει τεχνητά σε συνδυασμό με την κρητική διάλεκτο έχει αντιαισθητικό αποτέλεσμα.
• Σε αντίθεση με την νέα ελληνική, στα κρητικά παίρνουν τελικό ”νι” άρθρα αντωνυμίες και επιρρήματα μόνο όταν η λέξη που ακολουθεί αρχίζει από φωνήεν, ανεξάρτητα από το γένος και το είδους της. Για παράδειγμα Πληθυντικός: των ανθρώπω, όλω τω χωργιώ, τω μπολλώ λογιώ. Όταν ακολουθεί αρσενικό: το δάσκαλο, τον αδερφό. Άκλιτα: δε θέλω, δεν αλλάζω, μη μιλείς, μη γρικάς, μην έργας. Το επίρρημα-σύνδεσμος σαν: σα κουτέντα, σαν οψάργας,

Το λεξιλόγιο:

θορώ βλέπω
ξανοίγω κοιτάω με προσοχή, ατενίζω
τίνος ποιου (μονο γενική)
δράκα χούφτα, πολύ μικρή ποσότητα
ετα εκεί, στο σημείο που βρίσκεσαι
εκε εκεί, σε σημείο διαφορετικό από το σημείο που βρίσκεσαι
γιάε κοιτά εδώ, προσεξε (μονο προστακτική)
ειδέ κοιτά
γρικώ ακούω
κατέχω ξέρω
απής αφού, μετά
κάτης γάτα
αμανίτος μανιτάρι
αρισμαρί δενδρολίβανο
αλισάχνη πολύ αλμυρό
χοχλιός σαλιγκάρι
όρνιθα κότα
μαδάρα βουνό χωρίς βλάστηση, βράχος
μαδώ αποψιλώνω
ηντα τί
γιάηντα γιατί
αρναούτης ατημέλητος
απύρι θειάφι
βεντέτα εκδίκηση
χάρακας, χαράκι
βράχος
είς ένας
αλάργo μακριά
αθιβολώ κουβεντιάζω
αίγα κατσίκα
σαλεύω κινούμαι
σκιάς τουλάχιστον
πορίζω βγαίνω έξω
ξά δικαίωμα, ευθύνη
μήδε ούτε
μανίζω θυμώνω
βεντέμα συγκομιδή
μαντινάδα έμμετρο τετράστιχο
μανίκα μανίκι
εδά τώρα
κάλυκας μπότα
ντελόγο αμέσως
σαφί βέβαιο, σίγουρο
ντρέτα ίσια, ευθεία, μεταφορικά τίμια
ταχιά αύριο πρωί
οψάργας χθες βράδυ
πόδε κοντά
ποθές πουθενά
θέτω ξαπλώνω
λέσκα χαράδρα
καράνης ξεροκέφαλος
εργώ κρυώνω
ξόδι κηδεία
δροσά τίποτα
αγλακώ τρέχω
κουτέντα κολακείες
επαε εδώ
μιλιούνια χιλίαδες
μαντάτο νέο, στοιχείο, περιστατικό
κεντώ παίρνω φωτιά, καίω
απολλυμάρι πτώμα
αντίσκαρος αντικαταστάτης
αντισκάρι αντάλλαγμα
δόγα ξύλινο κομμάτι από σκάφος λαούτου
δραγουμάνος διερμηνέας
νοντάρος συμβολαιογράφος
αβοκάτης συνήγορος
αλαργινός μακρινός
αλαργεύω απομακρύνομαι
μολάρω – έρνω φεύγω
μολαριτός λυμένος (από δεσμά)
πάντης μήπως
θο προς
μολεύω ατιμάζω, μολύνω
ξεκρίνω ξεχωρίζω
ξεβγάνω σκοτώνω

El.wikipedia.org, e-thrapsano.gr,

creteplus.gr
Admin
Admin
Admin

Αριθμός μηνυμάτων : 1413
Ημερομηνία εγγραφής : 31/07/2013

https://rethymno.forumgreek.com

Επιστροφή στην κορυφή Πήγαινε κάτω

Επιστροφή στην κορυφή


 
Δικαιώματα σας στην κατηγορία αυτή
Δεν μπορείτε να απαντήσετε στα Θέματα αυτής της Δ.Συζήτησης